Fototoestanden: kijken en licht

Mark Wallace van Snapfactory maakt leuke en leerrijke filmpjes. In zijn laatste versie van Digital Photography 1 on 1 illustreert hij enkele klassieke licht opstellingen in een studio omgeving. (bekijk het filmpje in HD op Vimeo)

De eerste opstelling die hij uitlegt in het filmpje, wilde ik meteen eens in de praktijk brengen. De opstelling is relatief eenvoudig: twee softboxen, allebei recht voor je model. Een grote softbox bovenin en een kleine onderin aan 1/2 van de kracht. Je fotografeert het model tussen de twee sofboxen door. Voor de bovenste softbox heb je een ‘boom’ statief nodig, want de ruimte tussen de twee softboxen moet vrijblijven om door te fotograferen.

Dit resulteert in een aangename en egale belichting. De bovenste softbox is de voornaamste lichtbron die het model belicht. De lichtbron onderin zorgt voor het ‘beauty’ effect: alle schaduwen (oogkassen, rimpels, wallen, …) die zichtbaar zijn bij slechts één softbox, worden mooi ingevuld waardoor je een helder portret krijgt. Anneleen was gelegenheidsmodel van dienst. Qua postproductie zijn de beelden even door lightroom gegaan, maar met weinig ‘processing’ online gezet.

Niko heeft een kleine softbox, ik heb twee grote exemplaren. Met twee SB-900′s opzetflitsers en pocket wizards gingen we aan de slag. Voor de kracht van de flitsers zijn we met een lichtmeter gestart en hebben we daarna op het gevoel verder gewerkt. De instellingen waren: 100 iso, 1/125 sluitertijd & diafragma F/8.0. Ik heb met een 85mm lens gewerkt, en heel even met een 60mm macro lens. Ik heb in één foto een extra flitser als haarlichtje gebruikt. De zwarte achtergrond is een groot reflectiepaneel, maar van zwarte stof zodat er geen licht gereflecteerd wordt.

Een viertal beelden zie je onderin. Inhoudelijk zijn het zeer eenvoudige beelden. Ik wilde vooral het effect van het licht zien, vanuit verschillende hoeken. Frontaal fotograferen werkt het beste, met het model dat frontaal kijkt of haar hoofd en/of lichaam lichtjes wegdraait. Anneleen zat op een krukje, hoewel ik laat een model liever rechtstaan. Ik moest echter onder mijn grote softbox doorflitsen en die ging niet verder omhoog wegens een relatief laag plafond. Anneleen moest dan maar zakken en op een trapladdertje gaan zitten.

(view big)

(view big)

(view big)

(view big)

(view big)

Ik heb nog enkele andere beelden in een set op Flickr opgeladen. (slideshow) Enkele beelden van Niko bekijk je in zijn Flickrset (slideshow)

Ik wil met dezelfde setup zeker nog verder werken, maar misschien in een iets grotere (hogere) ruimte of zelfs buiten. De bedoeling is om inhoudelijk verder te werken en een sfeer rond het model uit te werken. Indien er mensen zijn met een karakteristieke look, die graag als model willen meewerken mag je mij een mailtje sturen. Zie het als een samenwerking, waarbij je aan het einde alle foto’s krijgt en vrij mag gebruiken. Eigen inhoudelijke input is daarbij altijd welkom.

Annelies, de beste vriendin van de bruid op een huwelijk dat ik fotografeerde. Een zeer grote en bijzonder mooie vrouw die knap gekleed was. Naarmate de dag verloopt wennen mensen aan je aanwezigheid en je camera. Dan kan je zelf zeer ontspannen portretten maken van mensen, iets waar ik zelf van geniet.

Enkele foto’s van Barbara, in dezelfde lichtomstandigheden als Davy. Na een stijlvolle man, toon ik graag eens een mysterieus meisje. Reacties op vorm en inhoud zijn alijd welkom.

Op kantoor hadden we een foto nodig van enkele collega’s. In plaats van in de archieven te gaan snuisteren, maak ik liever snel een nieuwe foto. De beelden dienden voor een dossier, om gezichten bij namen en functies te kleven. Niet te artistiek, maar ook niet onpersoonlijk of emotieloos.

De meeste mensen staan niet graag voor de lens, zeker als ze moeten poseren. Mijn sterkste argument is steeds: het duurt maar vijf minuten. Op voorhand had ik voor de refter van ons gebouw gekozen. Deze ligt op de hoogste verdieping en heeft één wand met ramen, geen rommel en witte muren. Een soort van mini-studio met window en softbox, zonder dat je materiaal nodig hebt.

Ik wilde twee maal twee beelden hebben. Een kader vanop afstand, waarbij je de persoon tot aan het middel ziet. Een tweede kader dichtbij, waar voornamelijk gezicht op staat. In ieder kader wil ik een beeld waarbij de geportretteerde wel en niet richting de lens kijkt.

Daarnaast moest ik een beeld hebben dat meer corporate kon dienen: vriendelijk tot glimlach. En wilde ik zelf een beeld van hoe de persoon echt is. Hans is een creatief, ietwat vertoevend in zijn denkwereld, waardoor ik bovenstaand beeld het sterkste vind. Onderin de drie andere beelden. Ik vind ze niet slecht, maar ze zijn minder ‘Hans’ zoals hij is en visueel niet zo sterk als het beeld bovenin.

Als je zelf in vijf minuten een portret moet maken, zijn dit enkele tips:

• Wees zelf rustig, zowel verbaal als fysiek.
• Laat mensen zichzelf zijn en forceer hen niet.
• Houd je aan de vijf minuten, bij voorkeur minder.
• Zeg je model wat je doet en welk beeld je nog nodig hebt.
• Houd het simpel, vermijd rommel in beeld en visuele grapjes.
• Bepaal en test je locatie voor je er met je model naartoe gaat.
• Geef duidelijke aanwijzigingen voor lichaamshouding, gezicht en ogen.
• Laat het model enkele beelden zien. Indien nodig schiet je enkele beelden bij.

Technisch: getrokken met een Nikon D300 op 200iso. Nikkor 85mm f/1.4 lens op diafragma f/2.8. Sluitertijden ergens tussen de 1/160 en 1/250. Lichtmeting ahv spotmeting op huid. Afwerking in lightroom, hoewel kleuren en huidstinten in browser niet perfect overeenstemmen.

Anne van de weblog www.tenderfeelings.be vroeg me op een bijeenkomst om een portret van haar te maken. Een foto die ze kon gebruiken op haar website, op profielsites en professioneel. Het resultaat is – zoals gevraagd – een neutrale foto. Ik denk dat Anne op dit beeld overkomt zoals ze is.

Onderin enkele tips om snel een geslaagd neutraal portret te maken. Ik ga er vanuit dat je buiten werkt, met aanwezig licht, zonder flitsers of reflectoren.

Zoek een neutrale bij voorkeur egale achtergrond. Een grijs geschilderde muur is ideaal, zowel voor belichting als voor saturatie. Zorg dat het onderwerp een flinke stap van de achtergrond verwijderd blijft. Op die manier is de achtergrond wazig en zie je geen detail.

Vermijd direct zonlicht. Bij dit portret vormde het wolkendek één grote difusor. Op een zonnige dag zoek je een afdak dat rechtstreeks zonlicht tegenhoudt of een opstelling waar licht indirect gereflecteerd wordt.

Sta wat hoger dan je onderwerp en laat de geportretteerde het gezicht lichtjes omhoog kantelen, met de kin vooruit. Dit heeft twee voordelen: het licht valt beter in op de persoon, zodat je schaduwen onder de ogen vermijdt. Dit gezichtspunt flatteert je onderwerp; de ogen trekken sterker de aandacht en de kin komt beter uit.

Idealiter staat de persoon niet frontaal tegenover je. Laat hem of haar met het hele lichaam lichtjes opzij draaien en met het hoofd ietsje terugkeren. Recht in de lens kijken hoeft niet. Met de ogen boven de lens heen kijken werkt vaak goed.

Kies voor een lange of portretlens. Opnieuw twee voordelen: een langere lens flatteert het gezicht en heeft een sterk voor-achtergrond effect bij een groot diafragma. Daarnaast kan je vanop aangename afstande van je onderwerp werken. Te dichtbij komen werkt vaak opdringerig.

De kadrage kies je zelf. Dit beeld was klassieker, dus heb ik voor een borstshot gekozen, op diafragma f/2.8 Als dit vrij werk zou zijn, zou ik dichter bij komen en op diafragma f/1.4 werken, om alle aandacht naar de ogen te brengen.

Idealiter laat je het model ook op het gemak komen. Geef iemand de kans om het geposeerde overboord te gooien. Zorg dan voor de nodige variatie: een droog beeld, een beeld met glimlach en een spontane lach met tanden bloot. Zelf houd ik veel van een oprecht beeld, zonder toeters en bellen.

Ik heb een pro telezoom en ben dan zeer tevreden van. Een fantastisch bereik, groot diafragma, mooie kleurcontrasten en VR technologie. Het nadeel is dat deze lens groot, opvallend en zwaar is. Ik gebruik ze vooral bij opdrachten en neem ze enkel mee als ik weet dat ik ze nodig heb of moet presteren.

Ik heb vroeger altijd met vaste lenzen gewerkt, zowel groothoek, standaard als tele. Mijn 85mm f/1.8 heb ik destijds tweedehands gekocht en rammelt al een tijdje. Het is een goede lens, die op een analoge camera de ideale afstand tussen jezelf en het onderwerp laat. Het beeld heeft voldoende diepte en een mooie ‘bokeh’ voor portrefotografie.

Nu Nikoneen FX (Full Frame) camera aanbiedt, ging mijn interesse opnieuw uit naar de bestaande vaste lenzen. Ik liet mijn oog vallen op de AF NIKKOR 85mm f/1.4D IF, gekocht bij B&H. Al bij al een compacte lens, met extreme brandpuntsopening en degelijke autofocus. Helaas geen VR, wat even wennen is.

Onderin een eerste testbeeldje met deze lens. Wim zat toevallig in een klassieke pose-positie waarop ik dit beeld maakte op f/1.4 Deze lens gaat standaard in mijn kleine draagbare tas.