Fototoestanden: kijken en licht

Ik ben geen studiofotograaf, maar gebruik weleens flitsers om deels of volledig met kunstlicht foto’s te maken. Voor wat ik doe zijn geen zware studioflitsers nodig. Met enkele klassieke opzetflitsers heb ik ruim voldoende kracht om een mooi portret of product te fotograferen. Compact en dus zeer draagbaar, geen stroomkabels of stopcontact nodig (of dure studioflitser met zware batterij) en ook budgettair zeer interessant.

Het voordeel is ook een nadeel. Je werkt met klassieke AA batterijen en de kracht is beperkt. Als je met de flitsers op volle kracht (1/1) schiet, dan duren de herlaadtijden lang en is de batterij snel leeg. Ik heb wel enkele setjes kwalitatieve batterijen, maar het is toch een gepruts. Als je iemand portretteert en je klikt een paar keer snel achter elkaar, zit je bij je tweede of derde beeld zonder licht.

Er is een manier om de herlaadtijd (recycle time) van je flits te verkorten: een externe batterij of voeding toevoegen. Zo kan je ongegeneerd op volle kracht flitsen of een paar beelden snel achter mekaar maken. Ik werk met Nikon en zij bieden oa de Nikon SD-9 Battery Pack aan: een externe behuizing waar je tweemaal vier AA batterijen in steekt en met een kabel aan je flits koppelt.

Je betaalt voor dit toestel, zonder beschermhoesje en zonder batterijen, betaal je quasi tweehonderd euro. (Nikon SD-9 bij Studio73.be) Een behoorlijke prijs voor een plastieken behuizing. En dan moet je steeds de batterijen er uit halen en per set opladen. Het blijft gepruts. Ik heb het toestel al een paar keer overwogen, maar toch nooit gekocht.

Een tijdje geleden zag ik in de nieuwe winkel van Foto Rubens, die niet ver uit mijn buurt ligt, een gifgroene batterij van een mij onbekend merk. Ik stond er niet lang bij stil, tot ik op de blog van Frederik Herregods een bespreking las van de http://frederikherregods.be/blog/?p=2286 een voorstelling van de Godox ProPac 820 las.

Het is in feite een plastieken behuizing met een grote batterij in. Je kan een verbindingskabel voor ieder merk van opzetflitser bij kopen (extra kost) en krijgt er een stekker en autostekker bij om op te laden. Het ding doet wat het moet doen: externe voeding geven aan je flits waardoor je flitsers sneller herlaadt en je langer met een batterij kan doen.

Het merk Godox is van Chinese oorsprong maar mij niet bekend. Het zou een betrouwbaar merk moeten zijn of op zijn minst betrouwbaar dan andere minder bekende Chinese merken. Het toestel is volgens mij vooral aantrekkelijk om zijn nut, gebruiksgemak en vooral: prijs. Zonder verbindingskabel betaal je er € 129 voor. (Godox ProPac 820 op Studio73.be)

Waar ik anders steevast alles van het cameramerk koop (in mijn geval Nikon) ben ik hier toch vreemdgegaan. Ik weet dat cameramerken grote marges voorzien op accessoires en het verschil is hier zeer groot. Ik zal de Godox testen vooraleer ik een tweede koop. Wat moeilijk in te schatten is na hoeveel tijd de batterij aan vermogen begint te verliezen, zoals je bij een laptop ervaart. Wanneer ik het toestel uitgebreid heb getest, laat ik weten hoe tevreden ik er van ben.

Op bovenstaand beeld zie je de Nikon SB-900 met een ouderwets PocketWizard en de Godox Propac. Hoewel het oorspronkelijk het doel was om ‘compact’ met flits te fotograferen, wordt dit als wat ‘bulky’. Zeker als je alle elementen steeds moet assembleren. Maar de stap naar een volwaardige studioflitsers met batterij, zoals de Elinchrom Ranger serie, is nog wel groot.

Als je zelf andere battery packs, andere systemen of een andere manier van werken verkiest, mag je dit steeds delen in de reacties. Ik ben altijd geïnteresseerd om te weten hoe andere het aanpakken.

Batterijen… Onsexier kan het moeilijk worden. Niet meteen iets om gepassioneerd over te schrijven. Maar wie vlak voor een belangrijke shoot – of erger: tijdens een shoot – zonder komt te zitten, zal krachtig (binnensmonds) vloeken. Net zoals wanneer je ‘s ochtends vertrekt en beseft dat je onvoldoende volle pakketjes bij je hebt. Dure uitgaven aan het tankstation of nachtwinkel. Verhoudingsgewijs kosten nieuwe batterijen belachelijk veel geld. Ze zijn alleen zinvol in toestellen die zeer weinig verbruiken, zoals een afstandsbediening of Pocket Wizard.

Voor mijn camera gebruik ik bijhorende Nikon batterijen. Ik heb er drie en die gaan al jaren mee. Het lijkt alsof iedere nieuwe generatie camera’s er zuiniger mee omspringt. Ze zijn snel opgeladen en je ziet op je camera hoeveel energie ze nog bezitten. Maar voor mijn flitser(s) gebruik ik klassieke AA batterijen. Ik kies voor het merk GP omdat je die overal (zelfs in de Colruyt) kan kopen, net als adapters en accessoires. Misschien zijn er betere of goedkopere, maar ik kies voor het gemak.

Deze keer markeer ik de batterijen met stickertjes, zodat steeds dezelfde groepjes worden opgeladen & opgebruikt.

Over de jaren heen verliezen de batterijen wel wat van hun kracht. Ik heb zowel pakketjes van de 2300, 2500 en 2700 series. De verschillende 2500 pakketjes worden ook door elkaar gemixed. En hier en daar verdwijnt er een batterij in de Pocket Wizard, naar de Wii of gewoon spoorloos. Om van de miserie verlost te zijn heb ik vier nieuwe pakjes batterijen gekocht en mogen de oude op pensioen in diverse huishoudtoestellen.

Zo’n snelle oplader heb ik nog steeds niet. Ik laat hem altijd links liggen wegens te duur. Als ik op een vrijdagavond mijn camera batterijen moet opladen, is alles geregeld tegen de shoot zaterdagochtend. Maar met die herlaadbare AA’s is dat andere koek. Ik ken fotografen die er al wel eens ‘s nachts voor zijn opgestaan. Zelf ben ik al eens aan het tankstation gestopt, onderweg naar een shoot.

Volle en lege batterijen onderscheiden: als ze ‘geschranked’ in het pakje zitten, zijn ze leeg.

Batterijen, niets om passioneel over te zijn, maar als het misgaat laaien de emoties hoog op. Ik weet niet hoe het met u zit: al eens een (indoor) receptie of avondfeest gefotografeerd en je laatste pakje AA’tjes er door geschoten? Of aan het ‘Strobisten’ en zonder ‘sap’ komen te zitten. Batterij verhalen, uw visie op batterijen en tips zijn steeds welkom in de reacties.

Mark Wallace van Snapfactory maakt leuke en leerrijke filmpjes. In zijn laatste versie van Digital Photography 1 on 1 illustreert hij enkele klassieke licht opstellingen in een studio omgeving. (bekijk het filmpje in HD op Vimeo)

De eerste opstelling die hij uitlegt in het filmpje, wilde ik meteen eens in de praktijk brengen. De opstelling is relatief eenvoudig: twee softboxen, allebei recht voor je model. Een grote softbox bovenin en een kleine onderin aan 1/2 van de kracht. Je fotografeert het model tussen de twee sofboxen door. Voor de bovenste softbox heb je een ‘boom’ statief nodig, want de ruimte tussen de twee softboxen moet vrijblijven om door te fotograferen.

Dit resulteert in een aangename en egale belichting. De bovenste softbox is de voornaamste lichtbron die het model belicht. De lichtbron onderin zorgt voor het ‘beauty’ effect: alle schaduwen (oogkassen, rimpels, wallen, …) die zichtbaar zijn bij slechts één softbox, worden mooi ingevuld waardoor je een helder portret krijgt. Anneleen was gelegenheidsmodel van dienst. Qua postproductie zijn de beelden even door lightroom gegaan, maar met weinig ‘processing’ online gezet.

Niko heeft een kleine softbox, ik heb twee grote exemplaren. Met twee SB-900′s opzetflitsers en pocket wizards gingen we aan de slag. Voor de kracht van de flitsers zijn we met een lichtmeter gestart en hebben we daarna op het gevoel verder gewerkt. De instellingen waren: 100 iso, 1/125 sluitertijd & diafragma F/8.0. Ik heb met een 85mm lens gewerkt, en heel even met een 60mm macro lens. Ik heb in één foto een extra flitser als haarlichtje gebruikt. De zwarte achtergrond is een groot reflectiepaneel, maar van zwarte stof zodat er geen licht gereflecteerd wordt.

Een viertal beelden zie je onderin. Inhoudelijk zijn het zeer eenvoudige beelden. Ik wilde vooral het effect van het licht zien, vanuit verschillende hoeken. Frontaal fotograferen werkt het beste, met het model dat frontaal kijkt of haar hoofd en/of lichaam lichtjes wegdraait. Anneleen zat op een krukje, hoewel ik laat een model liever rechtstaan. Ik moest echter onder mijn grote softbox doorflitsen en die ging niet verder omhoog wegens een relatief laag plafond. Anneleen moest dan maar zakken en op een trapladdertje gaan zitten.

(view big)

(view big)

(view big)

(view big)

(view big)

Ik heb nog enkele andere beelden in een set op Flickr opgeladen. (slideshow) Enkele beelden van Niko bekijk je in zijn Flickrset (slideshow)

Ik wil met dezelfde setup zeker nog verder werken, maar misschien in een iets grotere (hogere) ruimte of zelfs buiten. De bedoeling is om inhoudelijk verder te werken en een sfeer rond het model uit te werken. Indien er mensen zijn met een karakteristieke look, die graag als model willen meewerken mag je mij een mailtje sturen. Zie het als een samenwerking, waarbij je aan het einde alle foto’s krijgt en vrij mag gebruiken. Eigen inhoudelijke input is daarbij altijd welkom.

Toen ik nog maar net fotografeerde maakte ik heel ongecompliceerde beelden. Op het gevoel. Nadien leer je wat werkt en wat niet. Je leert academische regeltjes zoals de regel van de derden. Op basis van die inzichten en ervaringen bouw je een fotografische truukendoos op.

Aanvankelijk ken je een beperkt aantal ‘truukjes’. Naarmate je er je meer eigen maakt, schijnen ze minder sterk door. Eens je de klassieke regels beheerst wordt het interessant en kan je ze opzettelijk breken. Op die manier neem je minder voor de hand liggende foto’s en kom je origineler uit de hoek.

Het einddoel is opnieuw ongecompliceerd te kunnen fotograferen. Fotograferen zoals Picasso schilderde: met de ogen van een kind. De regels en hun inverse worden opgehoffen. Je kijkt en je drukt af. Je legt een eigen betekenis vast in een foto.

Onderstaande foto is een voorbeeld van het breken van regels: je mag nooit tegen het licht in fotograferen, vooral niet met de zon in je lens. Anders is dit het resultaat. Toch kan je tegen het licht in fotograferen. Je kan het effect van de zon wegwerken door je diafragma ‘dicht te stoppen’. Nadien flits je bij om je onderwerp op voorgrond bij te lichten.

View big.

Enkele foto’s van Barbara, in dezelfde lichtomstandigheden als Davy. Na een stijlvolle man, toon ik graag eens een mysterieus meisje. Reacties op vorm en inhoud zijn alijd welkom.